Birleşmiş Milletler Medeniyetler İttifakı Yüksek Temsilcisi Miguel Ángel Moratinos başkanlığında gerçekleştirilen toplantıya, üye ülkelerin dışişleri bakanları ve bakan yardımcılarının yanı sıra uluslararası kuruluşların üst düzey temsilcileri katıldı.

İlk kez Genel Sekreter düzeyinde katılım sağlanan toplantıda, medeniyetler arası diyalog, kültürel çeşitliliğin korunması, ayrımcılık ve dinî hoşgörüsüzlükle mücadele ile uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi konuları ele alındı.

“Kültür, krizler başlamadan önce devreye girmelidir”

Toplantıda katılımcılara hitap eden TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev, kültürel diplomasinin uluslararası ilişkilerde yalnızca tamamlayıcı bir unsur değil, aynı zamanda önleyici diplomasinin güçlü araçlarından biri olduğunu vurguladı.

Bir yazar olarak edebiyatın farklı kültürler ve toplumlar arasında kurduğu bağlara dikkat çeken Raev, insanların farklı diller konuşmalarına ve farklı inançlara sahip olmalarına rağmen sevgi, merhamet, vicdan ve barış gibi ortak insani değerlerde buluştuklarını ifade etti.

Dünyanın savaşlar, zorunlu göçler, nefret söylemi ve toplumsal kutuplaşma gibi ciddi sorunlarla karşı karşıya bulunduğunu belirten Raev, kültürel mirasın korunmasının ve toplumlar arasında karşılıklı güvenin tesis edilmesinin kalıcı barış açısından taşıdığı öneme değindi.

Raev, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

“Biz çoğu zaman diplomasiye kriz başladıktan sonra ihtiyaç duyuyoruz. Oysa kültür kriz başlamadan önce devreye girmelidir. Arabuluculuktan önce anlayışa, müzakereden önce güvene, devletler arasında barıştan önce insanlar arasında saygıya ihtiyaç vardır.”

Konuşmasında VI. Dünya Göçebe Oyunları’na da değinen Raev, yaklaşık 120 ülkenin katılımıyla gerçekleştirilen organizasyonun geleneksel sporların ötesinde, farklı kültürleri barış ve dostluk temelinde buluşturan önemli bir platform olduğunu belirtti.

Türk Dünyası’nın ortak kültürel mirasının insanlığın evrensel değerleriyle bütünleştiğini ifade eden Raev, Cengiz Aytmatov’un insan, tabiat ve vicdan arasındaki ilişkiye dair düşüncelerinin günümüz dünyası açısından taşıdığı önemi vurguladı.

TÜRKSOY ile UNAOC arasında iş birliğinin geliştirilmesi çağrısı

TÜRKSOY’un otuz yılı aşkın süredir Türk halklarının ortak kültürel mirasını korumak, yaşatmak ve dünyaya tanıtmak amacıyla faaliyet gösterdiğini hatırlatan Raev, Teşkilatın kültürel diplomasi alanındaki birikimini Birleşmiş Milletler Medeniyetler İttifakı ile paylaşmaya hazır olduğunu bildirdi.

Raev, TÜRKSOY ile UNAOC arasında gençlik değişimleri, kültürel diyalog programları, edebiyat ve sanat buluşmaları, ortak kültürel mirasın korunması ve kültür yoluyla önleyici diplomasi alanlarında yeni projeler geliştirilebileceğini ifade etti.

Konuşmasının sonunda UNAOC Yüksek Temsilcisi Miguel Ángel Moratinos’a teşekkür eden Raev, “Dünyamızda çok sayıda kültür vardır; fakat tek bir insanlık vardır. Bizim sorumluluğumuz her ikisini de korumaktır.” sözleriyle kültürel çeşitliliğin korunması ve insanlığın ortak değerleri etrafında buluşulması çağrısında bulundu.

Türk Dünyası’ndan barış ve diyalog mesajları

Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu marjında, 25 Eylül 2026 tarihinde New York’taki BM Genel Merkezi’nde düzenlenen Medeniyetler İttifakı (UNAOC) Dostlar Grubu Yüksek Düzeyli Toplantısı’na Türk Dünyası temsilcileri üst düzeyde katılım sağladı.

UNAOC Yüksek Temsilcisi Miguel Ángel Moratinos başkanlığında gerçekleştirilen toplantıda, TÜRKSOY üyesi ülkelerden Azerbaycan, Kazakistan, Türkiye ve Türkmenistan temsilcileri birer konuşma gerçekleştirdi.

Azerbaycan Dışişleri Bakan Yardımcısı Yalçın Rafiyev, Bakü’de düzenlenecek 7. Dünya Kültürlerarası Diyalog Forumu’nun UNAOC’nin çalışmalarına önemli katkılar sunacağını belirtti.

Kazakistan Dışişleri Birinci Bakan Yardımcısı Yerjan Aşıkbayev, dinler arası uyumun güçlendirilmesi ve barış içinde bir arada yaşama kültürünün yaygınlaştırılmasının önemini vurguladı.

UNAOC’nin eş sponsorlarından Türkiye’nin Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü, kültürel çeşitliliğin bir tehdit değil, güç kaynağı olarak görülmesi gerektiğini belirterek artan hoşgörüsüzlük ve kutuplaşma karşısında medeniyetler arası diyaloğun önemine dikkat çekti.

Türkmenistan’ın BM Daimî Temsilcisi Büyükelçi Vepa Hacıyev ise diyalog, karşılıklı saygı ve uluslararası hukuka bağlılığın çatışmaların önlenmesindeki rolünü vurgulayarak UNAOC ile iş birliğini geliştirmeye hazır olduklarını ifade etti.

Toplantıda, medeniyetler arası diyaloğun güçlendirilmesi, kültürel çeşitliliğin korunması ve uluslararası iş birliğinin geliştirilmesine yönelik görüş alışverişinde bulunuldu.