Ekonomi ve Çevre Bakanı Oleksandr Kravchenko, Rusya’nın Ukrayna ekonomisinin temelini oluşturan altyapıyı giderek daha fazla hedef aldığını belirtti.

Kravchenko, sanayi tesisleri, depolar, lojistik merkezleri ve veri merkezlerine yönelik saldırıları neredeyse tüm ekonomiyi yok etme çabası olarak nitelendirdi.

Son haftalarda Kiev’i vuran yeni silahlara değinen Kravchenko, tam olarak öngöremedikleri şeyin, Rusya’nın bu jet motorlu insansız hava araçlarını ne kadar hızlı geliştireceği ve bunları her şeyi hedef almak için kullanacağı olduğunu ifade etti.

Yaz aylarında hükümete katılan eski McKinsey yöneticisi Kravchenko, Kiev’de sıkı korunan hükümet binasında konuştu. Kravchenko, günde 10 saate kadar çalan sirenler nedeniyle işçilerin sığınaklara gönderildiğini ve saldırıların ekonominin büyük bir bölümünü defalarca durma noktasına getirdiğini söyledi. Kravchenko, insanlar sığınaktaysa işlerin durduğunu vurguladı.

İki kademeli uyarı sistemi

Hükümet, ekonomik maliyetleri hafifletmek için yakın zamanda uzun süreli hava saldırısı alarmları sırasında işletmelerin faaliyetlerine devam etmesini sağlayacak iki kademeli yeni bir uyarı sistemi uygulamaya koydu.

Kırmızı alarm bir füze tehdidi konusunda uyarıyor ve insanların sığınaklara gitmesini gerektiriyor. İnsansız hava aracı tehditleri için kullanılan sarı alarm ise birçok işletmenin açık kalmasına izin veriyor.

Kravchenko, işletmelerin yarısından fazlasının sarı alarmlar sırasında faaliyet göstermeye devam ettiğini aktardı.

Ancak sarı alarm güvenliği garanti etmiyor. Pazartesi günü sarı alarm sırasında Rus yapımı jet motorlu bir insansız hava aracının Kiev’in merkezindeki Ulusal Bilimler Akademisini vurması ve personel içeride çalışırken iki kişinin ölümüne yol açması bu tehlikeyi gözler önüne serdi.

Bu durum, artan Rus saldırılarından insanları korurken normal hayatın devam etmesini sağlamaya çalışan Ukrayna’nın karşı karşıya kaldığı zorlu tercihlerden biri olarak öne çıkıyor.

Altyapıya 10 milyar dolarlık hasar

Kravchenko, sadece bu yılki Rus saldırılarının sabit varlıklara yaklaşık 10 milyar dolar hasar verdiğini belirterek çelik fabrikaları, depolar, lojistik altyapısı ve son olarak veri merkezlerinin hedefler arasında yer aldığını söyledi. Rusya ayrıca Ukrayna’nın daha önce ihracatının büyük bölümünü gerçekleştirdiği Karadeniz limanlarını da fiilen abluka altına aldı.

Bakan, aylardır süren saldırılar nedeniyle zayıflayan enerji kaynakları, altyapı ve işletmeler üzerinde daha fazla baskı beklenirken, hükümetin savaşın en zorlu ve çetin geçebilecek kışına bu yıl daha iyi hazırlandığına inandığını ifade etti.

Bakan, gelecekteki saldırılardan korunmak için hükümetin daha fazla özel şirketin Ukrayna’nın hava savunma sistemini satın almasına izin vermenin yollarını tartıştığını kaydetti. Kravchenko, işletmelerin kendilerini Rus füzelerinden ve insansız hava araçlarından asla tam olarak koruyamayacağı konusunda da uyardı.

Bütçe açığı 20 milyar dolara düştü

Saldırıların yol açtığı süregelen hasar, devletin maliyesi üzerindeki halihazırda var olan ciddi baskıyı daha da artırdı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, yakın zamanda Ukrayna’nın bu yıl kalan bütçe açığını yaklaşık 27 milyar dolar olarak açıkladı. Bu rakam, Avrupa Birliği’nin Ukrayna için 2026 ve 2027 yıllarını kapsayan 90 milyar euroluk bir kredi paketini zaten kabul etmiş olmasına rağmen bazı Avrupa hükümetleri arasında açığın nasıl ortaya çıktığına dair sorulara yol açtı.

Kravchenko, hükümetin o zamandan bu yana harcama kesintileri ve ek yerel rezervler belirleyerek açığı 20 milyar dolara düşürdüğünü belirtti.

Kiev’in şu anda AB, Japonya, Kanada ve İngiltere’den daha fazla destek aradığını aktaran Kravchenko, gelecek yıl için ayrılan kredilerin öne çekilme ihtimalinin de bulunduğunu söyledi. Bakan, ek finansman kaynakları bulmak için tüm uluslararası ortaklarla çok aktif bir çalışma yürüttüklerini aktardı.

Yolsuzluk endişeleri ve halkın tepkisi

Bütçe açığının kötü yönetim veya yolsuzluktan kaynaklandığı yönündeki iddiaları reddeden Kravchenko, bunun eski Savunma Bakanı Mihaylo Fedorov dönemindeki aşırı harcamalardan da kaynaklanmadığını kaydetti. Fedorov’un askeri tedariki elden geçirme ve Ukrayna’nın insansız hava aracı programını hızla genişletme çabaları, temmuz ayında sokak protestolarına yol açan görevden alınmasından önce kendisini hükümetin en önde gelen reformcularından biri haline getirmişti.

Bakan bunun yerine, açığın hem beklenenden daha düşük devlet gelirlerini hem de savaşı yürütmenin artan maliyetini yansıttığını söyledi. Kravchenko, daha fazla hava savunma sistemine ve Ukrayna’nın Rusya’nın yeni jet motorlu silahlarını durdurabilecek insansız hava araçlarının geliştirilmesini hızlandırma ihtiyacına işaret ederek savaşın maliyetinin giderek arttığını dile getirdi.

Ancak yüksek profilli yolsuzluk skandalları Zelenski’nin yakın çevresine de ulaştı ve hem yurt içinde hem de Batılı bağışçılar arasında hükümete olan güveni zedeledi.

Kiev Uluslararası Sosyoloji Enstitüsü tarafından yakın zamanda yapılan bir anket, hükümetteki yolsuzluğun yüzde 50 ile Ukraynalılar arasında en çok dile getirilen endişe olduğunu ve yüzde 40 ile kitlesel füze ile insansız hava aracı saldırılarının önünde yer aldığını ortaya koydu. Aynı anket, katılımcıların yüzde 72’sinin Zelenski’nin etrafındaki kişilerin yolsuzluk eylemlerinden kişisel olarak sorumlu olduğuna inandığını gösterdi.

Kravchenko, bu sorunun üstesinden gelmek için ilerleme kaydedildiğini söyledi ancak Ukrayna’nın hem yolsuzluğun kendisiyle hem de yurt içi ve yurt dışında kalıcı bir algı sorunuyla karşı karşıya olduğunu kabul etti. Avrupalı ortakların reformlar konusundaki baskısını çok takdir ettiğini belirten Kravchenko, Ukrayna’nın yurt içinde ve yurt dışındaki yolsuzluk algısıyla da mücadele etmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Bakana göre, Ukrayna’nın 2027 yılı için dış finansman ihtiyacının 52,6 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor ancak şu ana kadar sadece yaklaşık 20 milyar dolar güvence altına alınabildi. Bu kapsamda daha fazla vergi artışı ve harcama kesintisi tartışılıyor.

Fransa ve Almanya’da Ukrayna’ya desteğe şüpheyle yaklaşan partilerin yükselişinin Batı’nın Kiev’e olan bağlılığını zayıflatıp zayıflatmayacağı sorusuna Kravchenko, endişeli olması gerektiğini düşündüğünü aktararak Avrupa’da genel yorgunluğun arttığını kaydetti.